در دنیای خودروهای امروزی، یکی از پرسشهای رایج میان خریداران این است که تفاوت گیربکس دوکلاچه با گیربکس اتوماتیک معمولی در چیست و کدام یک عملکرد بهتری دارد. هر دو نوع گیربکس برای افزایش راحتی رانندگی و کاهش مصرف سوخت طراحی شدهاند، اما تفاوت آنها در ساختار و نحوه انتقال قدرت است. گیربکس دوکلاچه با بهرهگیری از دو کلاچ مجزا برای دندههای فرد و زوج، تعویض دندهها را با سرعتی بسیار بالا و بدون وقفه انجام میدهد؛ در حالی که گیربکسهای اتوماتیک معمولی از مبدل گشتاور یا سیستم پولی (در مدلهای CVT) استفاده میکنند تا رانندگی نرمتر و یکنواختتری ارائه دهند. آشنایی با تفاوت این دو سیستم به شما کمک میکند تا هنگام خرید خودرو، گزینهای متناسب با سبک رانندگی خود انتخاب کنید.
تفاوت گیربکس دو کلاچه با گیربکس اتوماتیک ؟
تفاوتهای اصلی میان گیربکس دو کلاچه (DCT) و گیربکس اتوماتیک (AT) به نوع عملکرد، طراحی داخلی و نحوه تعویض دندهها بازمیگردد. هر یک از این دو نوع گیربکس دارای ویژگیها و مزایای خاص خود هستند که بسته به نیاز خودرو و نوع رانندگی، از آنها استفاده میشود.
1. نحوه عملکرد
- گیربکس اتوماتیک (AT):
- گیربکسهای اتوماتیک معمولی از مبدل گشتاور (Torque Converter) برای انتقال قدرت از موتور به چرخها استفاده میکنند. این سیستم به طور خودکار دندهها را تعویض میکند و نیاز به دخالت راننده ندارد.
- دندهها در گیربکس اتوماتیک به صورت پیوسته و هموار تعویض میشوند و از مکانیزمهای هیدرولیکی و کلاچهای چندگانه استفاده میکنند.
- گیربکس دو کلاچه (DCT):
- در گیربکس دو کلاچه، دو کلاچ مجزا وجود دارد: یکی برای دندههای زوج و دیگری برای دندههای فرد. این کلاچها به طور همزمان کار میکنند، به طوری که در هنگام تعویض دنده، یک کلاچ دنده فعلی را درگیر نگه میدارد و کلاچ دیگر دنده بعدی را آماده میکند.
- نتیجه این طراحی تعویض دنده بسیار سریعتر و بدون وقفه در قدرت انتقالی به چرخها است.
2. سرعت تعویض دندهها
- گیربکس اتوماتیک (AT): تعویض دنده در گیربکسهای اتوماتیک معمولی نسبتاً نرم و آرام است، اما سرعت تعویض دندهها کمتر از گیربکس دو کلاچه است. در شرایط رانندگی معمولی، این ویژگی باعث راحتی بیشتر راننده میشود، اما در رانندگی اسپرت ممکن است به نظر کمی کندتر بیاید.
- گیربکس دو کلاچه (DCT): به دلیل آماده بودن دنده بعدی بهطور همزمان توسط کلاچ دوم، تعویض دنده در DCT بسیار سریع و بدون تأخیر انجام میشود. این امر باعث میشود که این نوع گیربکس بیشتر در خودروهای اسپرت و خودروهای با عملکرد بالا مورد استفاده قرار گیرد.
3. بازدهی و مصرف سوخت
- گیربکس اتوماتیک (AT): به دلیل استفاده از مبدل گشتاور، گیربکسهای اتوماتیک معمولی میتوانند کمی بازدهی کمتری داشته باشند و مصرف سوخت نسبتاً بالاتری را به همراه داشته باشند. هرچند که در نسلهای جدید، بسیاری از گیربکسهای اتوماتیک از تکنولوژیهای پیشرفتهای استفاده میکنند که به کاهش مصرف سوخت کمک میکند.
- گیربکس دو کلاچه (DCT): گیربکسهای DCT به دلیل طراحی مکانیکی دقیق و تعویض دنده سریعتر، معمولاً بازدهی بالاتری دارند و میتوانند در مصرف سوخت بهینهتر عمل کنند. این گیربکسها به طور مستقیمتری نیروی موتور را به چرخها منتقل میکنند.
تعمیر گیربکس اتوماتیک از خدمات اصلی الوگیربکس
4. احساس رانندگی
- گیربکس اتوماتیک (AT): در گیربکسهای اتوماتیک سنتی، تعویض دندهها به نرمی و بدون تکانهای شدید انجام میشود، که تجربه رانندگی را راحت و آرامتر میکند. این نوع گیربکسها برای رانندگی روزمره و شهری مناسبتر هستند.
- گیربکس دو کلاچه (DCT): گیربکس DCT، به ویژه در حالتهای رانندگی اسپرت، تعویض دندهها را سریعتر و با پاسخگویی بیشتری انجام میدهد. این باعث میشود که رانندگی هیجانانگیزتر و دینامیکتر احساس شود. با این حال، در سرعتهای پایین و ترافیک سنگین، ممکن است کمی ناهموار یا ناپایدار عمل کند.
5. هزینهها و تعمیرات
- گیربکس اتوماتیک (AT): گیربکسهای اتوماتیک معمولاً سیستم پیچیدهتری از نظر هیدرولیک و مکانیکی دارند و هزینه تعمیرات و نگهداری آنها ممکن است بالا باشد. اما بهدلیل فراگیرتر بودن، قطعات و تکنسینهای متخصص در این زمینه به راحتی در دسترس هستند.
- گیربکس دو کلاچه (DCT): گیربکسهای DCT دارای سیستم پیچیدهتری از نظر الکترونیکی و مکانیکی هستند و معمولاً تعمیرات و نگهداری آنها هزینه بیشتری دارد. به دلیل ساختار دوکلاچه، سیستمهای الکترونیکی و سنسورهای حساس، هزینه تعمیر و نگهداری ممکن است بیشتر از گیربکسهای اتوماتیک معمولی باشد.
6. کاربرد در خودروها
- گیربکس اتوماتیک (AT): این نوع گیربکس در بسیاری از خودروهای سواری و خودروهای خانوادگی به کار میرود. هدف آن بیشتر بر راحتی رانندگی و تجربه نرمتر در ترافیکهای شهری است.
- گیربکس دو کلاچه (DCT): DCT معمولاً در خودروهای اسپرت و خودروهایی با عملکرد بالا (مثل خودروهای مسابقهای یا لوکس) به کار میرود، زیرا سرعت تعویض دنده و کارایی بهتری در رانندگی با عملکرد بالا ارائه میدهد.
خلاصه تفاوتها:
| ویژگی | گیربکس اتوماتیک (AT) | گیربکس دو کلاچه (DCT) |
|---|---|---|
| نحوه تعویض دنده | خودکار با مبدل گشتاور | دو کلاچ برای دندههای زوج و فرد |
| سرعت تعویض دنده | کندتر، نرمتر | بسیار سریعتر |
| بازدهی و مصرف سوخت | مصرف بالاتر | مصرف بهینهتر |
| احساس رانندگی | نرم و راحت | سریع و اسپرت |
| هزینه تعمیرات | معمولاً کمتر | گرانتر و پیچیدهتر |
| کاربرد | خودروهای خانوادگی و شهری | خودروهای اسپرت و پرقدرت |
به طور کلی، گیربکس اتوماتیک برای کسانی که راحتی و نرمی رانندگی را ترجیح میدهند مناسبتر است، در حالی که گیربکس دو کلاچه برای علاقهمندان به رانندگی سریعتر و اسپرتتر، به خصوص در خودروهای با عملکرد بالا، جذابتر است.
نمونه خودروهای با گیربکس دوکلاچه و AT
| نوع گیربکس | خودرو | توضیح کوتاه |
|---|---|---|
| AT | دنا پلاس توربو اتوماتیک | شرکت ایرانخودرو نسخه اتوماتیک با گیربکس ۶ سرعته عرضه کرده است. |
| AT | رنو ساندرو اتوماتیک | بر پایه پلتفرم مشترک با تندر ۹۰، نسخه اتوماتیکی دارد که گیربکس AT استفاده میکند. |
| AT | برلیانس H330 اتوماتیک | یکی از گزینههای خودروهای اتوماتیک در ایران با گیربکس AT شناخته شده است. |
| AT | بسترن B30 اتوماتیک | کراساووری که گیربکس اتوماتیک دارد و در ایران عرضه شده است. |
| AT | سایپا شاهین اتوماتیک | نسخه اتوماتیک از برند سایپا که مجهز به گیربکس اتوماتیک (CVT یا AT بسته به نسخه) است. |
| DCT | لاماری ایما | با گیربکس دوکلاچهی «تر» (Wet DCT) عرضه شده است. |
| DCT | جک S5 اتوماتیک | یکی از خودروهایی است که در ایران با گیربکس دوکلاچه تولید شده است. |
| DCT | چری تیگو 8 پرو | از خودروهای چینی حاضر در بازار ایران که نسخهای با گیربکس DCT دارد. |
| DCT | فیدلیتی پرایم | در گزارشها آمده است نسخهای با گیربکس دوکلاچه دارد. |
| DCT | جک J7 | نمونه دیگری از خودروهای بازار ایران که گیربکس DCT در آن دیده شده است. |
۱- گیربکس دوکلاچه چیست و چه ویژگیهایی دارد؟
- گیربکس دو کلاچه دارای دو کلاچ جداگانه است که به صورت همزمان با دو مرحله دنده کار میکنند. این گیربکس سرعت تغییرات بالا، بهرهوری سوخت خوب و تجربه رانندگی پویا را فراهم میکند.
۲- مزایای استفاده از گیربکس CVT در خودروها چیست؟
- برخی از مزایای گیربکس cvt شامل عملکرد نرم بدون شوک، بهرهوری سوخت بالا، ساختار ساده با کمترین قطعات مکانیکی و تطبیق بهتر با شرایط رانندگی مختلف میباشد.
۳- معایب استفاده از گیربکس دوکلاچه چیست؟
- معایب گیربکس دوکلاچه شامل هزینه تعمیرات بالاتر نسبت به برخی گیربکسها، نیاز به تعمیرات مرتب در برخی مدلها و پیچیدگی بیشتر در ساختار مکانیکی است.
۴- گیربکس cvt یا دو کلاچه؟ کدام بهتر است؟
- انتخاب بین این دو به نیازمندی ها و ترجیحات شخصی شما بستگی دارد. اگر به بهرهوری سوخت بالا و تجربه رانندگی نرم علاقه دارید، گیربکس CVT مناسب است. اگر تجربه رانندگی پویا و احساس تغییر سرعت سریع برایتان مهم است، گیربکس دوکلاچه گزینه مناسبی خواهد بود.

1. نحوه عملکرد